Aktualności | Leczenie szyte na miarę pacjenta. W Gliwicach powstało centrum teranostyczne za 145 mln zł

Najpierw dokładnie wskazać ogniska choroby, następnie dobrać terapię do konkretnego pacjenta i na bieżąco kontrolować jej skuteczność. Tak działa teranostyka – jeden z najszybciej rozwijających się kierunków współczesnej onkologii. Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach otworzył nowy Oddział Terapii Izotopowej, który łączy zaawansowaną diagnostykę obrazową z leczeniem za pomocą radioizotopów. Cały projekt kosztował około 145 mln zł.

Oddział Terapii Izotopowej Zakładu Medycyny Nuklearnej i Endokrynologii Onkologicznej został oddany do użytku 22 czerwca. W uroczystym otwarciu obiektu uczestniczyli m.in. minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, wiceminister nauki Marek Gzik oraz zastępczyni prezydent Gliwic Agnieszka Dylewska.

W nowym budynku przygotowano 65 łóżek, specjalistyczne gabinety i pracownie oraz zaawansowane systemy diagnostyczne. Obiekt jest już gotowy, jednak trwa jeszcze przenoszenie działalności z dotychczasowej siedziby. Pacjenci mają być przyjmowani w nowym miejscu po zakończeniu przeprowadzki.

– Budynek jest odebrany i gotowy do przyjęcia pacjentów. Trwa jeszcze proces przenoszenia działalności ze starego budynku. Chcemy, aby do 31 lipca całość funkcjonowała już w nowej lokalizacji – powiedział podczas otwarcia dyrektor gliwickiego Narodowego Instytutu Onkologii, dr hab. n.med. Sławomir Blamek.

Diagnostyka i terapia w jednym miejscu

Nowy oddział jest kompleksowym centrum teranostycznym. Metoda ta łączy precyzyjne rozpoznawanie zmian nowotworowych z leczeniem dopasowanym do biologicznych cech choroby i sytuacji konkretnego pacjenta. Radiofarmaceutyk pomaga zlokalizować komórki nowotworowe, a odpowiednio dobrany izotop może zostać wykorzystany do ich niszczenia.

– Oddział Terapii Izotopowej to pierwszy w Polsce tak nowoczesny ośrodek integrujący zaawansowaną diagnostykę obrazową z terapią radioizotopową i umożliwiający prowadzenie spersonalizowanego leczenia zgodnie z najnowszymi światowymi standardami teranostyki. To właśnie teranostyka, łącząca diagnostykę i terapię „szytą na miarę” dla konkretnego pacjenta, jest dziś jednym z najbardziej dynamicznie rozwijających się kierunków współczesnej onkologii – podkreśla prof. dr hab. n. med. Daria Handkiewicz-Junak, kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej i Endokrynologii Onkologicznej w Narodowym Instytucie Onkologii w Gliwicach.

Dla pacjentów oznacza to przede wszystkim większą dostępność nowoczesnych terapii, możliwość szybszego rozpoczęcia leczenia oraz dokładniejsze monitorowanie jego przebiegu.

Od raka prostaty po rzadkie nowotwory dziecięce

W nowym oddziale będą prowadzone terapie izotopowe z użyciem nowoczesnych radiofarmaceutyków, w tym izotopów emitujących promieniowanie alfa i beta.

Zakres leczenia obejmie między innymi terapię PSMA stosowaną u chorych na raka prostaty, leczenie nowotworów neuroendokrynnych, raka tarczycy oraz wybranych rzadkich chorób nowotworowych. Obiekt został także dostosowany do prowadzenia terapii poprzedzających transplantacje.

Szczególne znaczenie ma leczenie dzieci z neuroblastomą – złośliwym nowotworem rozwijającym się głównie u najmłodszych pacjentów. Gliwicki instytut jest obecnie jedynym ośrodkiem w Polsce prowadzącym taką terapię. Wymaga ona szczególnej organizacji oraz ścisłej współpracy specjalistów medycyny nuklearnej z zespołami onkologii dziecięcej.

Zakład Medycyny Nuklearnej i Endokrynologii Onkologicznej NIO jest również wiodącym w Polsce ośrodkiem leczenia raka tarczycy. Każdego roku pod jego opiekę trafia ponad 5 tys. pacjentów.

Obrazowanie z większą precyzją i mniejszą dawką promieniowania

Jednym z filarów nowego centrum jest zaawansowana diagnostyka. Cyfrowe systemy PET/CT oraz SPECT/CT łączą obrazowanie procesów zachodzących w organizmie z tomografią komputerową. Pozwalają nie tylko precyzyjnie lokalizować ogniska choroby, lecz także oceniać aktywność biologiczną nowotworu, monitorować skuteczność terapii i planować jej kolejne etapy.

Nowoczesna aparatura poprawia jakość obrazów, skraca czas badania i pozwala ograniczyć dawkę promieniowania nawet o połowę. Zwiększa to bezpieczeństwo zarówno pacjentów, jak i personelu.

Jakość badań PET/CT wykonywanych w gliwickim instytucie potwierdza certyfikat EARL – europejski standard zapewniający porównywalność wyników badań pomiędzy wiodącymi ośrodkami medycyny nuklearnej.

W ramach całego projektu instytut zakupił również dwie gammakamery, aparaty USG, zmodernizowany rezonans magnetyczny oraz narzędzia chirurgiczne wykorzystywane w leczeniu nowotworów ginekologicznych. Projekt objął także rozszerzenie możliwości chirurgii onkologicznej w leczeniu nowotworów narządu ruchu.

Specjalnie zaprojektowany budynek

Sześciokondygnacyjny, w całości podpiwniczony obiekt ma ponad 28 tys. m³ kubatury i niemal 5 tys. m² powierzchni użytkowej. Z budynkiem klinicznym połączono go podziemnym tunelem oraz łącznikiem napowietrznym.

Wewnątrz znajdują się gabinety lekarskie i zabiegowe, specjalistyczne strefy dla pacjentów oraz ciągi komunikacyjne zaprojektowane zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa radiologicznego.

Powstała także pracownia izotopowa klasy II. Wyposażono ją między innymi w komorę laminarną ze zintegrowanym miernikiem aktywności, licznik promieniowania gamma oraz spektrometr masowy. Urządzenia te pozwolą prowadzić zaawansowane analizy biologiczne i dokładniej monitorować efekty leczenia radioizotopowego.

Budynek wyposażono w system oczyszczania, który ma zapobiegać przedostawaniu się izotopów do środowiska. Zaplanowano również odrębną drogę ich dostarczania, dzięki czemu transport substancji promieniotwórczych nie będzie odbywał się głównymi ciągami wykorzystywanymi przez pacjentów i personel.

Wykonawcą inwestycji był Mostostal Zabrze.

Wyjątkowe zaplecze badawcze

Gliwicki Narodowy Instytut Onkologii jest jedynym ośrodkiem w Polsce dysponującym pełnym zapleczem do opracowywania radiofarmaceutyków. Cały proces może odbywać się w jednym miejscu: od produkcji izotopów w cyklotronie, przez łączenie ich z nośnikami biologicznymi, po badania przedkliniczne i zastosowanie nowych preparatów w diagnostyce lub leczeniu pacjentów.

Nowy oddział ma wzmocnić także naukowy potencjał instytutu.

– Oddział Terapii Izotopowej Zakładu Medycyny Nuklearnej i Endokrynologii Onkologicznej stanie się miejscem rozwoju innowacyjnych terapii radioizotopowych oraz badań klinicznych, dzięki którym pacjenci zyskają dostęp do najnowocześniejszych metod leczenia dostępnych dotychczas jedynie w wybranych ośrodkach Europy – podkreśla dyrektor Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach.

Zakład należy do najważniejszych ośrodków referencyjnych medycyny nuklearnej w Polsce i Europie. Ma status centrum doskonałości Europejskiego Towarzystwa Nowotworów Neuroendokrynnych ENETS. Uczestniczy również w europejskich sieciach eksperckich ENDO-ERN i EURACAN, powołanych przez Komisję Europejską w celu zapewnienia wysokiej jakości leczenia pacjentom z rzadkimi chorobami i nowotworami.

145 mln zł na cały projekt

Sam koszt budowy nowego obiektu wyniósł około 110 mln zł. Wartość całego projektu, obejmującego również zakup i modernizację wyposażenia, sięgnęła około 145 mln zł. Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach otrzymał na jego realizację około 122,7 mln zł dofinansowania z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Po przeniesieniu oddziału dotychczasowy budynek nadal będzie wykorzystywany do celów medycznych i badawczych. Instytut planuje zwiększenie liczby stanowisk do chemioterapii dziennej oraz rozwój zaplecza naukowego, w tym utworzenie laboratorium do syntezy komórek CAR-T, wykorzystywanych w nowoczesnych terapiach przeciwnowotworowych.

Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda oceniła inwestycję jako „ważną, przemyślaną i nowoczesną”, podkreślając, że wpisuje się ona w długofalową strategię rozwoju gliwickiego ośrodka.

– Zadbano również o otoczenie. Dzisiaj widzimy zielone strefy dla pacjentów, miejsca do relaksu czy po prostu do tego, by pobyć trochę na zewnątrz obiektu, więc wszystko jest bardzo dobrze zaplanowane. Projekt zakłada też rozwiązania proekologiczne, działające w trosce o środowisko i zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju – dodała minister Sobierańska-Grenda.

Na ochronę zdrowia w województwie śląskim przeznaczono z KPO około 2 mld zł, z czego 1,7 mld zł trafiło bezpośrednio do szpitali.

Nowy oddział terapii izotopowej wzmacnia pozycję Gliwic jako jednego z najważniejszych ośrodków medycyny nuklearnej i onkologii w kraju. Dzięki nowej infrastrukturze instytut będzie mógł leczyć więcej pacjentów, rozwijać spersonalizowane terapie i prowadzić badania nad rozwiązaniami dostępnymi dotąd jedynie w wybranych europejskich centrach.

(kik/NIO)