Aktualności | VII Kongres Urbanistyki Polskiej. Gliwice jako przykład miasta wygodnego

Drugiego dnia VII Kongresu Urbanistyki Polskiej Gliwice stały się punktem wyjścia do rozmowy o mieście wygodnym. Tematy specjalnego panelu poświęconego Gliwicom dotyczyły budowy 1000 mieszkań dostępnych cenowo, miasta przyjaznego dzieciom oraz łączenia infrastruktury technicznej z terenami zieleni i rekreacji, m.in. na przykładzie Parku Zielonej Energii.

Gliwice są gospodarzem ogólnopolskiego wydarzenia poświęconego przyszłości urbanistyki, ale też – dosłownie – stały się częścią jego programu. Drugiego dnia kongresu były punktem wyjścia do rozmowy o tym, jak przekładać współczesne idee urbanistyczne na konkretne działania. Jak łączyć wiedzę ekspercką, badania naukowe, politykę samorządową i działania miejskich spółek, żeby budować współczesne, odporne i dobre do życia miasto?

Specjalny panel poświęcony został budowaniu miasta wygodnego – dostępnego, zielonego, przyjaznego mieszkańcom i odpowiadającego na ich codzienne potrzeby. Trzy najważniejsze tematy dotyczyły miejskiego programu budowy 1000 mieszkań dostępnych cenowo, tworzenia miasta przyjaznego dzieciom oraz łączenia infrastruktury technicznej z terenami zieleni i rekreacji, m.in. na przykładzie Parku Zielonej Energii.

Prof. Agata Twardoch, miejska urbanistka, mówiła o gliwickim modelu miejskiej jakości życia i o wyzwaniu, jakim było przejście od tradycyjnego ośrodka przemysłowego do miasta stawiającego na dobrostan mieszkańców, zrównoważony rozwój i adaptację do zmian klimatu. Przykładem takiego podejścia jest program „1000 mieszkań na wynajem”, który ma zostać zrealizowany do 2029 roku. Szczególnym elementem planu są nowe osiedla, których projekty zostały wybrane w konkursach architektoniczno-urbanistycznych SARP. Założeniem było wpisanie budynków w miejską tkankę i lokalną tożsamość. Dzięki temu w Gliwicach powstaną kompleksowo zaplanowane, ekologiczne osiedla. Obok komfortowych budynków znajdą się zieleń, przestrzenie wspólne, place zabaw, miejsca rekreacji i usługi, w tym takie rozwiązania jak park linearny, dom sąsiedzki, kluby mieszkańca i seniora, nowe parki oraz tzw. aktywne partery. W nowych inwestycjach stosowane są ekologiczne rozwiązania, takie jak systemy retencji i fotowoltaika. Zaplanowano również miejsca schronienia pod budynkami.

O doświadczeniach związanych z analizą przestrzeni miasta pod kątem przyjazności dzieciom opowiedziała Helena Szewiola z Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej. To efekt współpracy miasta z uczelnią, która wspiera starania Gliwic o przyłączenie do sieci Miast Przyjaznych Dzieciom UNICEF. Perspektywa dzieci może wnieść wiele do planowania i projektowania miast, a „przyjazność dzieciom” oznacza uwzględnianie ich potrzeb. – Miasto dobre dla 8-latka i 80-latka jest dobre dla każdego. To oznacza, że jeśli odpowiemy na potrzeby dzieci, np. odpowiednio doświetlimy przejście dla pieszych czy zadbamy o czyste powietrze, to będzie to dotyczyło w równym stopniu wszystkich mieszkańców – mówiła Helena Szewiola. – W miastach dominuje zasada zamykania dzieci na placach zabaw, ale to całe miasto powinno być przyjazne dzieciom – dodała.

Przykładem budowania wygody i zarazem odporności miasta stał się również Park Zielonej Energii, nowoczesny kompleks ekologiczny, który łączy odnawialne źródła energii z termicznym przetwarzaniem odpadów. To jedna z najbardziej zaawansowanych inwestycji tego typu w Polsce, dzięki której mieszkańcy zyskają ciepło z odpadów dotąd trafiających na składowisko oraz zieloną energię. Na zabudowanym kominie PZE i magazynie ciepła powstaną punkty widokowe, z których będzie można podziwiać panoramę miasta. O postępach inwestycji i jej wpisaniu w otoczenie mówił podczas spotkania Krzysztof Szaliński, prezes gliwickiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej. Spotkanie poprowadziła Alina Pancewicz z Wydziału Architektury Politechniki Śląskiej.

VII Kongres Urbanistyki Polskiej

Kongres to jedno z najważniejszych krajowych wydarzeń poświęconych planowaniu miast, organizowanych przez Towarzystwo Urbanistów Polskich. Do Centrum Edukacyjno-Kongresowego Politechniki Śląskiej (ul. Konarskiego 18b) zjechali urbaniści, architekci, naukowcy, samorządowcy i praktycy. Rozmawiają o tym, jak miasta powinny odpowiadać na zmiany klimatu, nowe potrzeby mieszkaniowe, przemiany gospodarcze i technologiczne oraz coraz większą presję na dobrze zaplanowaną przestrzeń. W programie są m.in. debaty poświęcone mieszkalnictwu, transportowi, cyfryzacji i planowaniu przestrzennemu. Trzy dni dyskusji mają się zakończyć przyjęciem Deklaracji Kongresowej „Urbanistyka na rozdrożu”, zbierającej wnioski i kierunki dalszych działań dotyczących polskich miast.

Uczestnicy kongresu mogą nie tylko posłuchać o gliwickich rozwiązaniach, ale też przyjrzeć się im z bliska. Podczas 14 spacerów studyjnych goście zwiedzili m.in. międzywojenne osiedla inspirowane ideą miasta-ogrodu, ul. Zwycięstwa i Nowe Gliwice. Zajrzeli też do miejsc, które na co dzień rzadko kojarzymy z urbanistyką – Centralnej Oczyszczalni Ścieków i składowiska odpadów.
Za program kongresu odpowiada Rada Programowa pod kierunkiem prof. zw. dr. hab. Tadeusza Markowskiego, wieloletniego przewodniczącego Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN. W jej skład weszły również przedstawicielki Gliwic: prof. Agata Twardoch, miejska urbanistka, oraz Iwona Pylypenko-Wilk, dyrektorka Wydziału Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego i założycielka działającej od siedmiu lat Pracowni Urbanistycznej. (win)