Aktualności | Sztuka z odzysku. Matylda Sałajewska i mieszkańcy Gliwic zamienią plastik w żywą architekturę

Jak zamienić domowe odpady w zachwycającą, monumentalną instalację artystyczną, która ozdobi Gliwice? Czym jest zrównoważony upcykling w praktyce i dlaczego przetwarzanie plastiku we własnym zakresie może być proste, a nawet fascynujące? Odpowiedzi na te pytania przyniesie sześciodniowy cykl warsztatów edukacyjno-artystycznych – projekt realizowany w ramach Biennale Akademii we współpracy z Przedsiębiorstwem Zagospodarowania Odpadów. Start 17 lipca, obowiązują zapisy.

Działanie ma na celu radykalne odczarowanie myślenia o surowcach wtórnych, promocję idei gospodarki obiegu zamkniętego oraz realne zwiększenie świadomości mieszkańców w zakresie segregacji odpadów. Co kluczowe, uczestnicy nie będą jedynie słuchaczami – staną się pracownikami kreatywnego „laboratorium”, w którym domowy plastik przejdzie spektakularną transformację.

Od butelki do kinetycznej „skóry” budynku

Sercem całego przedsięwzięcia są zaplanowane na dwa lipcowe weekendy intensywne warsztaty produkcyjne. Pod okiem artystki wizualnej Matyldy Sałajewskiej mieszkańcy Gliwic wezmą udział w procesie, który łączy nowoczesne podejście do tworzyw z nieskrępowaną kreacją artystyczną.

W przestrzeniach PZO powstanie otwarty warsztat pracy, w którym przyniesione z domów materiały z odzysku staną się bazą do dalszych działań twórczych. Uczestnicy będą mieli okazję pracować na unikalnym, specjalistycznym sprzęcie, który powstał wyłącznie na potrzeby tych warsztatów – maszyny te zostały częściowo wydrukowane na drukarkach 3D, a częściowo zbudowane z zaawansowanych podzespołów. To właśnie ta aparatura posłuży do przetwarzania butelek w autorski filament. Do dyspozycji mieszkańców będą również prasy oraz inne zaawansowane urządzenia, pozwalające na tworzenie designerskich projektów artystycznych 3D. Część z tych profesjonalnych, estetycznych obiektów uczestnicy będą mogli zabrać ze sobą do domów.

Końcowym efektem pracy będzie montaż wielkoformatowej instalacji kinetycznej, która ozdobi jedną z wybranych gliwickich elewacji i zostanie uroczyście odsłonięta podczas Biennale Gliwice 2027. Dzięki unikalnej konstrukcji tysiące przetworzonych modułów stworzą strukturę reagującą na najmniejsze powiewy wiatru. Śmieci odzyskane z gliwickich gospodarstw domowych staną się ożywioną tkanką – swoistą „skórą” budynku, która wciągnie naturę w artystyczny dialog, udowadniając, że instalacja stworzona z surowców wtórnych może zachwycać najwyższą estetyką, podczas gdy jej ostateczny wygląd pozostanie intrygującą tajemnicą aż do dnia premiery.

– W instalacji, którą będę realizować w ramach Biennale Akademii, oddamy siłom natury we władanie obiekt stworzony w całości z surowców wtórnych. Coś, co straciło już swoją pierwotną ważność i przydatność, otrzyma zupełnie nową rolę. Ta instalacja nie będzie generowała kolejnych odpadów. Będzie je w sposób świadomy i estetyczny wykorzystywać, pokazując, że idea reuse jest nie tylko szlachetna, ale też piękna, a upcykling to po prostu najlepsza inwestycja w przyszłość – mówi Matylda Sałajewska, artystka wizualna i liderka projektu.

Edukacja przez kreację i gospodarka obiegu zamkniętego

Projekt PZO i Biennale Akademia udowadnia, że odpady mogą stać się pełnowartościowym, a przede wszystkim pięknym tworzywem. Oprócz działań stricte artystycznych, warsztaty niosą za sobą potężny walor edukacyjny. Na miejscu pojawi się ekspert z PZO, który szczegółowo opowie o tym, jak poprawnie segregować odpady, jakich błędów unikać i jak wygląda praca zakładu „od kuchni”.

– Gliwice od lat stawiają na innowacyjne rozwiązania i mądrą transformację, a ten projekt jest tego idealnym dowodem – mówi prezydent Gliwic Katarzyna Kuczyńska-Budka. – Edukacja przyszłych pokoleń poprzez tak nowoczesne, angażujące formy warsztatowe buduje w mieszkańcach autentyczną dumę z naszej lokalnej infrastruktury oraz poczucie, że wspólnie tworzymy miasto odpowiedzialne i przyjazne środowisku.

Wydarzenie ma charakter otwartego laboratorium, a organizatorzy zapewniają uczestnikom bezpłatny transport elektrycznymi samochodami Mercedes-Benz bezpośrednio z biura festiwalowego do siedziby PZO i z powrotem. Wstęp na wszystkie dni jest wolny, ale obowiązują zapisy i wygodne ubrania robocze.

Harmonogram warsztatów

Pierwszy weekend warsztatowy:

• 17 lipca (piątek): godz. 17.00–20.00
• 18 lipca (sobota): godz. 10.00–14.00
• 19 lipca (niedziela): godz. 10.00–14.00

Drugi weekend warsztatowy:

• 24 lipca (piątek): godz. 17.00–20.00
• 25 lipca (sobota): godz. 10.00–14.00
• 26 lipca (niedziela): godz. 10.00–14.00

Miejsce zbiórki przed każdym warsztatem to biuro festiwalowe Biennale Gliwice przy ul. Zwycięstwa 36. Zapisy na fundacjasoundscape.pl. 

Zanim ruszą warsztaty, organizatorzy zapraszają też na spotkanie inaugurujące projekt. Odbędzie się ono 16 lipca o godz. 17.00 w biurze festiwalowym Biennale Gliwice przy ul. Zwycięstwa 36. Uczestnicy poznają założenia przedsięwzięcia, a następnie wezmą udział w spacerze połączonym z wizją lokalną miejsca, w którym w przyszłości powstanie instalacja. To dobra okazja, by dowiedzieć się więcej o projekcie i zobaczyć przestrzeń, która już wkrótce zmieni swoje oblicze. Obowiązują zapisy na fundacjasoundscape.pl.

(Fundacja Soudscape/bb)