Aktualności | GZM z nowymi kompetencjami. Metropolia będzie mogła działać szerzej i skuteczniej

Granice miast kończą się na mapie, ale codzienne wyzwania mieszkańców już nie. Transport, rynek pracy, energetyka, rozwój gospodarczy czy gospodarka odpadami wymagają dziś współpracy większej niż jedna gmina. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zyska do tego nowe narzędzia – 2 lipca Prezydent RP podpisał ustawę, która rozszerza zakres jej zadań.

To finał wieloletnich starań o zmianę przepisów dotyczących pierwszej w Polsce ustawowej metropolii. Podpisana ustawa o związku metropolitalnym w województwie pomorskim nowelizuje również ustawę o związku metropolitalnym w województwie śląskim. Dzięki temu GZM będzie mogła prowadzić szersze działania ponadlokalne na rzecz 41 tworzących ją miast i gmin.

– Nowe kompetencje dają GZM realne narzędzia do prowadzenia wspólnej polityki w obszarach kluczowych dla przyszłości regionu – od transformacji energetycznej i rozwoju gospodarczego, przez edukację i rynek pracy, po gospodarkę komunalną. Silna Metropolia to silniejsze samorządy i większe możliwości pozyskiwania inwestycji, tworzenia nowych miejsc pracy oraz poprawy jakości życia mieszkańców. To rozwiązania, które przełożą się na większą skuteczność działań i lepsze wykorzystanie potencjału naszych miast – komentuje Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic.

Więcej spraw do wspólnego prowadzenia

Nowe przepisy poszerzają katalog obszarów, w których GZM będzie mogła podejmować działania wspólnie z miastami i gminami. Chodzi m.in. o politykę gospodarczą i innowacyjną, transformację energetyczną, rynek pracy, aktywizację zawodową, edukację, współpracę z uczelniami, kulturę oraz gospodarkę komunalną, w tym gospodarkę odpadami.

W praktyce oznacza to możliwość przygotowywania wspólnych usług i przedsięwzięć tam, gdzie skala metropolitalna daje większą skuteczność niż działania prowadzone osobno przez poszczególne samorządy. Dotyczy to spraw, które wpływają na życie mieszkańców wielu miast jednocześnie i nie zatrzymują się na granicach administracyjnych.

– To bardzo ważny dzień dla Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii i ponad dwóch milionów jej mieszkańców. Po dziewięciu latach funkcjonowania otrzymujemy nowe narzędzia, które pozwolą nam jeszcze skuteczniej odpowiadać na wspólne wyzwania naszych miast i gmin. Dziękuję Prezydentowi RP za podpisanie ustawy oraz wszystkim, którzy przez ostatnie lata wspierali nasze starania o zmianę przepisów – mówi Leszek Pietraszek, przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Odpowiedź na doświadczenia regionu

Zmiana ustawy metropolitalnej była od lat jednym z najważniejszych postulatów GZM. Dziewięć lat funkcjonowania pokazało, że dotychczasowe przepisy wymagają rozszerzenia i lepszego dopasowania do potrzeb ponad dwumilionowego obszaru metropolitalnego.

Nowelizacja jest odpowiedzią na doświadczenia zebrane od momentu powstania GZM oraz na wyzwania związane z transformacją gospodarczą, zmianami demograficznymi i rozwojem przestrzennym regionu. O zmianę przepisów zabiegali samorządowcy 41 miast i gmin tworzących Metropolię, parlamentarzyści oraz przedstawiciele środowisk akademickich i gospodarczych Górnego Śląska i Zagłębia.

W czerwcu przedstawiciele tych środowisk wystosowali wspólny apel do Prezydenta RP o podpisanie ustawy. Podkreślali, że GZM udowodniła swoją skuteczność jako narzędzie współpracy samorządów, a nowe przepisy stworzą stabilniejsze podstawy dla jej dalszego rozwoju.

– Metropolia powstała po to, by wspólnie rozwiązywać problemy, które nie kończą się na granicach administracyjnych jednej gminy. Przez dziewięć lat pokazaliśmy, że taka współpraca działa. Teraz będziemy mogli robić więcej – w obszarach, w których wspólne działanie 41 miast i gmin przynosi największe korzyści mieszkańcom – podkreśla Leszek Pietraszek.

Pierwsza taka metropolia w Polsce

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia powstała w 2017 roku jako pierwszy w Polsce związek metropolitalny utworzony na mocy odrębnej ustawy. Tworzy ją 41 miast i gmin, w których mieszka blisko 2,1 mln osób.

W ciągu dziewięciu lat GZM rozwinęła jeden z największych systemów transportu publicznego w Polsce, integruje różne środki transportu, realizuje projekty ponadlokalne i wspiera współpracę samorządów w obszarach ważnych dla całego regionu.

Podpisanie ustawy otwiera kolejny etap w historii Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Nowe kompetencje mają pozwolić lepiej wykorzystać potencjał współpracy 41 miast i gmin oraz skuteczniej odpowiadać na wyzwania, których nie da się rozwiązać w pojedynkę.

(kik/GZM)